The Turkish Times

• Önceki
• 1 of 2
• Sonraki

Aralarında milletvekilleri, akademisyenler ve gazetecilerin bulunduğu bir grubun katıldığı beş günlük Britanya gezisi Türkiye'de geniş yankı uyandırdı. Demokratik Gelişim Enstitüsü isimli kuruluş tarafından organize edilen proje kapsamında İngiltere'de barış sürecini inceleyen heyet Londra'nın yanı sıra Belfast ve Edinburgh'da da görüşmeler gerçekleştirdi.

İrlanda Kurtuluş Örgütü IRA'nın silah bırakması ve Kuzey İrlanda barış süreci ile  İskoçya ve İrlanda'da kısmi özerklik, merkezi hükümetlerin bazı yetkilerinin devri gibi  konularda bilgi alan heyet üyeleri, başta IRA temsilcileri olmak üzere çok sayıda milletvekili, politikacı ve danışmanla bir araya geldi.

İktidar ve muhalefetten geziye özel ilgi

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mithat Sancar, Londra merkezli Kürt İnsan Hakları Projesi (KHRP) Başkanı Kerim Yıldız, Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sevtap Yokuş ve Siyaset Ekonomi Ve Toplum Araştırmaları Vakfı SETA yöneticisi Yılmaz Ensaroğlu’nun inisiyatifiyle oluşturulan Demokratik Gelişim Enstitüsü’nün (Democratic Progress Institute ) düzenlediği geziye toplam 8 milletvekili katıldı. İktidar partisi AKP'den İstanbul milletvekili Nursuna Memecan'ın yanı sıra Başbakan Tayyip Erdoğan'a en yakın isimlerden birisi olarak gösterilen ve yeni hükümet programını hazırlayan kadroda yer alan Karaman Milletvekili lütfi Elvan ile Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün halasının oğlu ve eniştesi olan AKP İzmir Milletvekili Mehmet Tekelioğlu katıldılar. Geziye CHP’den İstanbul Milletvekili ve genel başkan yardımcısı Sezgin Tanrıkulu ile Ankara Milletvekili Levent Gök; BDP’den Batman Milletvekili Ayla Akat Ata, Van Milletvekili Nazmi Gür ve Blok’un İstanbul Milletvekili Levent Tüzel katıldılar. Heyette ayrıca gazeteciler Hasan Cemal, Ali Bayramoğlu, Bejan Matur,Ayhan Bilgen ve Cengiz Çandar'da bulundu.

Heyet Londra temasları kapsamında Güney Afrikalı Profesör Mervyn Foster ile Kuzey İrlanda barış görüşmelerinde önemli rol oynayan Tony Blair'in danışmanlarından Jonathan Powell, tecrübeli diplomat Sir Kieran Prendergast ile buluştu. İskoçya'da milletvekilleri Christine Graham, Jim Hume ve geçmişte IRA'nın üstü düzey yöneticilerinden olan şimdi Kuzey İrlanda parlamentosunda milletvekili olan Gerry Kelly ile de toplantılar düzenleyen heyetin gezisi Türkiye'de yankı yarattı. Temaslar Türk basınında "Özerklik çıkartması, Ada'da model arayışı, IRA modelini incelediler" gibi başlıklarla yer alırken geziye katılan milletvekillerinin temkinli bir üslup kullandıkları dikkat çekti. Türk gazeteleri gezinin zamanlamasının BDP'nin 'özerklik' ilanına denk geldiğine işaret ederken milletvekilleri ile gazeteciler gezi boyunca Kürt sorununun tartışılmadığını ifade ettiler. Kuzey İrlanda ve İskoçya'da yaşanan süreçlerden dersler çıkarılabileceği konusunda hemfikir olan heyet üyeleri arasında yer alan politikacılardan Nursuna Memecan,  Kuzey İrlanda süreci ve IRA modelinin Türkiye'ye uymadığı değerlendirmesinde bulundu. Irlanda'da insanların psikolojisi ve sorunun tarihçesinin farklı olduğunu vurgulayan Memecan, "Orada insanlar arasında yaşanan bir sorun bu, sadece terör örgütüyle devlet arasında değil. İnsanlar bir arada yaşayamıyor” dedi.

CHP'li milletvekili Levent Gök'de Güney Afrika ve İrlanda'daki sorunların daha kendine özgü nedenleri bulunduğunu söylerken, Kürt sorununun daha kolay çözülebileceğini savundu. Türkiye’de sorunlara rağmen bir arada yaşama iradesinin güçlü olduğunu söyleyen Gök şunları söyledi: " İrlanda'da gerginlik sürüyor. İrlanda parlamentosunda bir milletvekiline ‘Protestanlarla Katolikler aynı ortamda oluyor musunuz, çocuklarınız aynı okullara gidiyor mu’ diye sordum, ‘hayır’, dedi. Onlara bakınca, bizde çözümün çok daha kolay olacağı anlaşılıyor. İnsanların kenetlenmiş olması, yüzyıllara dayanan tarihsel beraberliğimiz, ayrışmamamız Türkiye için umuttur. Orada yaşananlar Türkiye için model olmaz. Her yaşanılan deneyimin farklı sonuçları vardır. Bir arada yaşama kararlılığı üzerine, şiddetin reddedilmesi ile demokrasi ve insan hakları en uygun çözüm olur. Parlamento çatısı altında meşru yoldan bir çözüm aranması gerekir. Orada karşılaştığımız tablo Belfast’ta insanların bölünmüşlüğüdür. Bize uyan bir model değil. 4-5 metre duvarlarla çevrilmiş çitler var insanlar arasında. Ülkemizde farklı etnik kökenden insanlar aynı apartmanda oturuyor, kız alıp veriyor. Biz bu sorunun altından çok daha kolay kalkarız.”

BDP'li Ayla Akat'ta İngiltere gezisine Kürt sorunu için bir model arayışı amacı ile katılmadıklarını kaydetti.Projenin Mithat Sancar ile birlikte direktörlüğünü yürüten yazar Kerim Yıldız temaslara ilişkin değerlendirmesinde 'Silahlar susmadıkça çözümün olmayacağının net olarak anlaşıldığı'  mesajının alındığını ifade etti. Türkiye'deki barış sürecine katkı sunabilmek için çaba harcadıklarını aktaran Yıldız, çok önemli deneyimleriTürkiye'deki aktörlere yansıtmaya çalıştıklarını söyledi.Kürt İnsan Hakları Projesi Başkanı da olan Kerim Yıldız prjenin değişik ülkelerde gerçekleştirilecek temaslarla sürdürüleceğini söyledi.

Gazetecilerden 'şiddetin son bulması için müzakere' mesajı

Geziye katılan gazeteciler Hasan Cemal, Cengiz Çandar, Ali Bayramoğlu ve Profesör Mithat Sancar görüşmelerini ve değerlendirmelerini gazetelerdeki köşelerinde paylaştılar. Kürt sorununun çözümü için tarafların bir araya gelmesinin kaçınılmaz olduğunun anlaşıldığını vurgulayan gazeteciler, başta hükümet olmak üzere, politikacı ve diğer aktörlerin barış süreci için daha cesur tavır alması gerektiğini kaydettiler.