The Turkish Times

Hiç ?üphesiz herkes hayat?nda bir kez olsun ba? a?r?s? çekmi?tir. Günümüzde ba? a?r?s? ?ikâyeti olanlar?n toplumdaki oran? yüzde 90’lara kadar ula??yor. Dünyada en s?k rastlanan hastal?klar aras?nda ilk s?rada yer alan ba? a?r?lar? yer al?rken, i?gücü ve ekonomik kay?plarda da en ön s?rada gelen hastal?klardan biri...

Ancak sıradan bir baş ağrısının dışında kişilerin yaşamlarını olumsuz yönde etkileyen, kişi yaşam kalitesini kalp krizinden bile daha çok düşüren bir hastalık var. Adı Migren.

Başınız sık sık ağrıyor , mideniz bulanıyor, görme bozuklukları, kol ve yüzünüzde uyuşmalar yaşıyorsanız, dikkat edin migren hastası olabilirsiniz.

Barts And The London Hastahanesinde Nöroloji doktoru olan ve MS hastalığı üzerine uzmanlığını yapan Dr. Benjamin Turner Migren hastalığının kesinlikle genetik olduğunu söylüyor.

Migren genetik bir hastalık
Migren nedir? Nasıl ortaya çıkar?
Migren kısaca orta düzeyde ya da şiddetli olabilecek orandaki baş ağrılarıdır. Beyin damarlarındaki kası lmalardan ve genişlemelerden dolayı ortaya çıkar. Ataklar halinde görülür. Eskiden bir çeşit baş ağrısı olarak görülüyordu ancak şimdilerde nörolojik bir hastalık olarak görülüyor.

Migren sebebi nedir? İnsanlar neden bu hastalığa yakalanır?
Bugüne kadar bulunan tek sebebi genetik olması. Başka hiçbir nedeni yok. Bazen hastalarım geliyor ailemde kimsede yok fakat bende var diyor. Hayır, geçmişteki akrabaları ndan birinde mutlaka vardır. Hastalığın tek nedeni olarak genetik diyebiliyoruz.

Migren atağının geldiğini nasıl anlarız? Atak sırasında neler olur?
İki çeşit migren hastası tipi var diyebiliriz. İlki auralı dediğimiz ‘Klasik Migren’. Baş ağrısı atağından genellikle 20 dakika ya da 30 dakika öncesinde oluşan belirtilerdir. Ağrıların başlayacağının sinyallerini verir. Kısacası ‘ben geliyorum’ der. Auralı migren çok yaygın değildir. Her 10 Migren hastasından sadece 2’si Aura’lı Migrene sahiptir. Auralı Migren için kötü huylu Migren diyebiliriz çünkü genellikle görme ile ilgilidir. Gözlerde çakan şaşlar şeklinde nükseder ve geçici görme kaybı yaşanır. Auranın uzunluğu da kişiye göre değişir ancak ortalama 20 – 30 dakika arasında aura biter, akabinde şiddetli migren ağrıları başlar. Bununla beraber ayrıca mide bulantısı da başlar.

Diğer çeşit migrende ‘Basit Migren’. Az önce bahsettiğimiz auralı kısım yaşanmaz. Ancak her iki migren türünde de önceden mutlaka bir uyarı söz konusu olur. Işığa, kokuya, sese duyarlılık artar.

Aspirin Migren’e iyi geliyor
Migren atağı gelen bir hasta o anda ne yapmalıdır?
Atak geldikten sonra artık yapılacak pek fazla birşey yoktur. Ancak ağrıları hafifletmek adına doktor tarafından tavsiye edilen ilaçlar alınmalıdır. Işık migren hastalığını tetiklediği için ışıklı ortamlardan kaçınılmalıdır. Mümkünse karanlık bir yere geçilmeli, hasta aç ise derhal karnını doyurmalıdır. Fazla gürültülü ortamlarda bulunmamalıdır.

Her hastada tetikleyen farklı olduğu için tetikleyen şeyin ne olduğunu bulmak gerekir. Örneğin bir hastam vardı migren atağının sürekli sabahları kalkar kalkmaz geldiğ ini söylerdi. O hastanın tetikleyeni aç kalmaktı.

Saydıklarımızın dışında ben hastalarıma aspirin almalarını öneriyorum. Ağrıyı kesmekten çok kan akışını hızlandırdığı için hastaları rahatlatıyor. Bu nedenle atak geldiği anda ya da geleceğini anladığınız anda bir tane aspirin için.

Daha düzenli yaşamaya çalışın
Migren hastalarının uygulaması gereken bir diet var mı?
Evet. Ama hep söylediğimiz gibi her kişide tetikleyen farklı olabilir. Ancak genel olarak atakların gelmesini önlemek amacıyla hastaları n uymasını istediğimiz bazı özel koşullar var.

Yeterince yemek yemek, uzun süre aç kalmamak ya da öğünleri atlamamak gerekir. Pek çok kişi özellikle sabah kahvaltısını atlar. Zaten geceden 8-10 saat gibi bir süre yemek yenilmediği için bir de sabah kahvaltısı atlanınca migrene davetiye çıkıyor. Öğünler kesinlikle atlanmamalı ve yeterli gıda alınmalıdır.

Bazı yiyeceler; çikolata, peynir, içinde katkı maddeleri bulunan yiyeceklerin tüketilmemesi gerekir.

Kafeinli ve alkollü içecekler; şarap, kahve,çay vücuda alınmamalıdır.

Uyku düzeni bir başka önemli sıklı kla karşılaştığımız etkileyendir. Haftaiçi uyku alışkanlığınız neyse haftasonuda öyle olmalıdır. Çok ya da az uyumak migrenin en büyük düşmanıdır. Kişi kendine bir saat aralığı belirlemelidir. Örneğin, her gün 8 saat uyumalıdır.

Stres, her hastalıkta olduğu gibi migrende de önemli bir etkileyendir. Migren hastaları aşırı stres, yorgunluk, üzüntüden ve hatta aşırı sevinçten ve heyecandan bile uzak durmalıdır. Düzenli ve dengeli bir hayat tercih edilmelidir.

Vücudun bir başka yerinde özellikle yüz bölgesindeki duyu organlarının diş gibi ağrıması migrenin bir başka tetikleyenidir.

Migrenin tedavisi mümkün müdür?
Yüzde 80 oranında evet mümkün ancak, bu maalesef yüzde 100 henüz değil. Migren eskiden bir baş ağrısı çeşidi olarak kabul ediliyordu ancak bugün nörolojik bir hastalı k olarak kabul ediliyor. Dolası- yı ile tedavilerde antidepresan ilaçları da öneriyoruz. Tedavi yöntemi kişiye göre değişiyor. Piyasada çok farklı türde ilaç var. Migren artık eskisi gibi kabus değil. Doktorunuza giderek migrenden kurtulma en azından atakları geciktirme şansınız var.

İngiltere’de 20 milyon dolayında migren hastası var
Dünya Sağlık Örgütü Migren hastalığı nı en ciddi 5. hastalık olarak kabul ediyor. Çünkü Migren hastaların yaşam kalitesini ciddi oranda düşüyor. Hatta o kadar ki iş yerinde çalışırken migren krizi gelen kişiye iş göremez raporu verilmeli ya da migren hastalarına bir kolaylık sağlanmalı. Çünkü yapılan araştımalara göre dünya da her 5 kişiden 1’i Migren hastası. İngiltere’de ise yaklaşık 20 milyon kişinin migren hastası olduğunu tahmin ediyoruz. Stres, her hastalıkta olduğu gibi migrende de önemli bir etkileyendir. Migren hastaları aşırı stres, yorgunluk, üzüntüden ve hatta aşırı sevinçten ve heyecandan bile uzak durmalıdır. Düzenli ve dengeli bir hayat tercih edilmelidir.