Home / Sağlık / Kansere karşı savaşta son silahımız; ‘Sıvı biyopsi’
Dr Yunus Gökdoğan

Kansere karşı savaşta son silahımız; ‘Sıvı biyopsi’

Kanserden her yıl binlerce insan hayatını kaybediyor. Her hastalıkta olduğu gibi kanserde de en önemli unsur erken teş-hisdir. Yıllardır süregelen ve herke-zin kabusu olan bu devasız hastalık yeni teknoloji sayesinde artık erken teşhis edilebilenecek . Bu yöntem hala emekleme aşamasında ve yaygın şekilde kullanılmaya başlanmadı. Çok detaylı şekilde bilgi şu anda verilmiyor. Size bu haftaki yazımda bu yeni yöntem hakkında bilgi verip kısa bir değerlendirme yapacağım.

Johnson and Johnson (Johnson Baby’in üretici firması) ismini duy-muşunuzdur. Peki, bu şirketin aynı zamanda dünyaca ünlü ilaç ve tıbbi araç gereç araştırma ve geliştirme şirketi olduğunu biliyormuydunuz. Evet, Johnson and Johnson şirketine bağlı olan Veridex, Tumor Hücre Sirkulasyon (THS) adlı teknolojiyi buldu ve geliştirdi.

THS nedir?

Normalde kanser hastalıklarında, kanser kitlesinden küçük bir hücre topluluğu kana karışır. Bu şekilde hastalığın ilerideki aşamalarında vucutta dağılma gerçekleşir. Önceden, bu sürecin, hastalığın son aşamalarında meydana geldiği sanılıyordu. Ama yeni teknolojilerle ulaştığımız bilgiler doğrultusunda, bu sürecin hastalığın başlangıç aşamasında (bir kaç hücre bile olsa) ortaya çıktığını öğrendik. Bu yeni geliştirilen teknoloji ile kanda dolaşan tek bir kanser hücresini tespit edebileceğiz. Hatta tespit etmekle kal-mıyacağız, aynı zamanda hücrelerin vücudun hangi organından veya bölgesinden ortaya çıktığını tespit edebileceğiz. Yani kanser tipi de bu sayede teşhis edilmiş olacak.

Söz konusu olan bu teknoloji kanser ile mücadelede büyük bir adım niteliğindedir. Şöyle ki; alınan bir tüp kanın içerisindeki, milyonlarca kan hücresinin arasından bir tane anormal kanser hucresini tespit edilebilmesi, samanlıkta iğne arayıp ve bulmak gibi birşeydir.

Kan Tahlinin Faydaları Nelerdir?

Bunu anlayabilmek için ilk başta şu andaki kanser teşhis sürecine bakmak gerekir. Okurlarımızın arasında tecrübeli olanlarda mutlaka vardır. Eğer doktorunuza kanser süp-hesi uyandıracak bir rahatsızlıkla gittiyseniz, bu durumda sizi hastaneye sevk etmesi olasıdır. Eğer kanser tipi hemen hemen belli ise (mi-salen göğsünüzde kitle bulunması göğüs kanseri teşhisini akla getirir) gerekli uzmanlığa gönderilirsiniz ve rontgen/sonografi/tomografi gibi görsel bir test yapılır. Bu teste bir kitle görünürse, biyopsi yapılır. Biyopsi sonucuna görede tedavi uygulanır.

Görüldüğü gibi, bu aşamalar zaman alır, röntgen büyük doz radyasyon içerir ve özellikle biyopsinin çesitli komplikasyonları vardır. Tabiki eğer test sonucu kanser çıkarsa, bu yan etkiler göz ardı edilir ve tedavi uygulanır.

Eğer THS tespit teknolojisi yeteri kadar geliştirilebilirse, yakın zamanda kanser şüphesi ile hastaneye sevk edilen bir hasta, bir kaç gün içinde bu tahlili yaptırabilecek ve sonucunu alabilecek. Eğer sonucunuz negatif çıkar ise taburcu olacaksınız. Eğer pozitif çıkar ise, o zaman kanser hücreleri daha detaylı incelenecek ve tipi ögrenilebilecektir. Kısaca yukarıda saydığım uzun ve pahalı yöntemlere gerek kalmıyacak-tır. Bu nedenle teste ‘Sivi Biyopsi’ lakabı veriliyor.

Buna benzer mevcut teknoloji varmi şu anda?

Evet var. Aynı şirket, yani Veridexin şu anda piyasada olan CellSearch adlı testi 2004’ten bu yana var. Ama bu tahlil yenisi kadar duyarlı değildir ve çoğunlukla metastatik (dağılan) kanser hastalıklarında kullanılıyordu.

Bunun yanında değişik teknoloji ile çalışan tahliller de vardır. Bunların arasında en iyi bilinen prostat kanseri tehsisinde kullanılan PSA’dır (Prostat Spesifik Antijen). Bu tahlil THS gibi kanser hücrelerini direkt olarak tespit etmez ama, vücudun bağışıklık siteminin kanser hücrelerine karşı oluşturduğu antijen seviyesini ölçer. Yüksek antijen seviyesi kanser tehsisini arttırır. Tabiki bu tahlilinde çeşitle kısıtlamaları var, ilerdeki yazılarımda bunları açıklı-yacağım.

THS Tespit Teknolojinin Eksikleri Nelerdir?

Bence bu tahlilin kullanılma potansiyeli biraz abartılıyor. Tabiki bazı hastaların teşhisi açısından yararlı olacaktır. Ama mantıklı düşünürsek, pozitif gelen bir tahlilden sonra biyopsi hariç öbür tahlillerin yapılması yine gerekecek. En basit örnek radyoterapi tedavisinde tümörün yeri santim santim hesaplanması gerekiyorki, ışınla nokta vuruşu yapabilelim. Bence bu teknoloji daha çok bir kanser hastasının tedaviye yanıt verip vermediğini ölçmek için kullanılacaktır.

İkinci ve daha büyük sorunda şudur aslında; Eğer herkesi sistematik şekilde ve belirli zaman dilimlerinde test yapmazsak, o zaman erken teşhis oranı nasıl yükselecek? Doktora hastanın düzenli check up’a gitmesi ya da hasta olduğunu fark etmesi gerekir ki, doktora başvursun. Bunun içinde toplumu bilinçlendirmek gerekir. Tabiki sisteminde değismesi gerekiyor, NHS’te ve kanser teshis ve tedavi sistemlerinde de büyük de-gisikliklerin yapılması gerekmektedir. Bunların en önde gelenide tabiki bu tahlilin finansını karşılamak.

Bence, yeni tahlil yönteminin tabiki yararını goreceğiz, ama gazete ve televizyonda denildiği gibi, THS kansere çare olmaktan ziyade, kanserin tehsisinde ve tedavisinde uygulanan bir yöntem olacaktır. Yazının başında da belirttiğim gibi, bu yeni teknoloji hakkında henüz yeteri kadar bilgi yok, deneyler ve çalışmalar hala devam ediyor. Bilgiler arttikçada ben size aktarmaya devam etmeye çalışacağım.

Check Also

Sizi şişmanlatan gıdaları tespit edin

şimdi bizim toplumda Sağlıklı beslenme kursları veren Yemek Kulübü, York Test ile vücudun 113 yiyeceğe toleransını saptıyor. Başağrısından halsizliğe, sivilceden …